nhan-vat-tru-tinh-trong-ba-bai-ca-dao-than-than
Lớp 7

3 bài ca dao than thân thể hiện thái độ gì của nhân dân ta

Loading...

Đề bài: 3 bài ca dao than thân thể hiện thái độ gì của nhân dân ta

Bài làm

Ca dao là một bộ phận rất quan trọng trong văn học dân gian Việt Nam. Qua những câu ca dao, chúng ta thấy cuộc đời, lối sông và lẽ sống của những con người trong xã hội, thấy bao tâm trạng, bao khát vọng, lý tưởng, thấy được cái đẹp của biết bao hình ảnh, từ ngữ mà những người dân bình dị đã sáng tạo và gửi gắm nơi từng câu chữ. Ca dao Việt Nam rất phong phú và đa dạng, không thể không nhắc đến chùm ca dao than thân đã tồn tại và hiện diện từ lâu đời.

Xuyên suốt các bài ca dao than thân là thái độ bất lực trước số phận hẩm hiu của cuộc đời và thái độ bất bình trước những bất công trong xã hội mà những con người nhỏ bé không thể làm gì để thay đổi nó. Những con người cơ cực khổ sở hàng ngày đối mặt với những khó khăn vất vả mà không thể nào vùng dậy. Họ bắt buộc phải chấp nhận số phận, nén đau thương tiếp tục sống. Biết bao người đã gục ngã trước sóng gió dồn dập của con người, trước những sự thực đau đớn- cái đói nghèo không chỉ bản thân mình phải chịu đựng mà còn cả gia đình. Những khó khăn ấy cứ liên tiếp nhào tới bắt họ phải gánh vác trên đôi vai gầy.

 Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay

Ai làm cho bể kia đầy,

Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?

 Hay câu ca dao:

Thương thay thân phận con tằm,

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ.

Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi nhả mồi.

Thương thay hạc lánh đường mây,

Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi.

Thương thay con cuốc giữa trời,

Dẫu kêu ra máu có người nào nghe.

          Tác giả dân gian đã giấu đi hình ảnh những con người gầy guộc bần cùng qua hình ảnh những con vật gần gũi và thân thuộc với đồng ruộng, với nhân dân: cò, tằm, kiến, hạc, cuốc. Họ thật đáng thương làm sao! Đau đớn thay khi những kiếp khổ ngày ngày giờ giờ làm lụng lao động mà vẫn không có cái ăn. Cái khổ và xã hội đang từng ngày vắt cạn sức lực của họ mà không hề đổi lại lấy thứ gì. Đó là sự bóc lột một cách vô lý, ngang trái, không phù hợp với đạo đức con người. Họ đã vùng lên, đã kêu than “ ra máu” nhưng nào có ai nghe, ai thấu. Dẫu thế nào sự uất ức đó vẫn luôn tồn tại và không thể nào mờ phai.

Sự bất lực còn thể hiện với lớp người phụ nữ cùng cực trong xã hội qua câu ca dao:

Thân em như trái bần trôi

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu

          Đó là một lời than thân đáng thương biết mấy. Câu ca dao trên như thể đang khắc họa cuộc đời của người phụ nữ- trôi nổi, bấp bênh và bị dòng đời xô đẩy. Những người phụ nữ không được nắm giữ cuộc đời mình, không được tự mình quyết định tương lai mà bị sự điều khiển từ người khác. Vẻ đẹp cao quý của người phụ nữ không bao giờ được nâng niu, trân trọng. Họ từng ngày phải gánh chịu những khó khăn mà dòng đời xô đẩy “ gió dập sóng dồi” mà không biết tương lai mình sẽ ra sao “ biết tấp vào đâu”. Câu ca dao như thể đang thay người phụ nữ than thân, than  sự bất lực bất công, là lời trách cứ đầy tức giận của một lớp người không có tiếng nói trong xã hội. Có thể nói rằng, tư tưởng xuyên suốt của bài ca dao là tiếng kêu, tiếng than thân đầy bi ai đầy bất lực, là nỗi ngậm ngùi chua xót cho thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa.

Có thể dễ dàng nhận ra những biện pháp nghệ thuật thường được sử dụng trong các câu ca dao như ẩn dụ, so sánh, biện pháp đối lập,…làm tăng thêm giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật cho những câu ca dao, giúp chúng trở nên dễ nhớ hơn, sâu sắc hơn.

Những bài ca dao trên đã thể hiện tâm tư, nỗi lòng sâu thẳm của nhân vật trữ tình- những con người nghèo khổ, cùng cực, những thân phận thấp bé trong xã hội cũ. Qua đó ta có thể hiểu hơn về họ, cảm thông cho họ và trong lòng dấy lên một nỗi thương xót mỗi khi lời ca dao vang lên chầm chậm, nhẹ nhàng mà đi vào lòng người một cách sâu sắc.

TU KHOA TIM KIEM

BA BAI CA DAO THAN THAN

THÁI DO CUA NGUOI DAN

THAI DO CUA NHAN DAN TA

BA BAI CA DAO THAN THAN THE HIEN THAI DO GI CỦA NHAN DAN TA

Loading...